| Stabio, il ritorno degli emigranti, foto di Gino Pedroli |
|
DENEDAA Lino Albisetti, 1920-2008 Dicembru....I campan sunavan ligrìa tütu ul santu dì, tin tèla, tin ton. Ura da sira ta sturnivan, e pensà che i fiöö da San Pedru tacavan sü in campanin minim quindas dì prima. Gh'eva sempru una cà da gent. Intant gh'eva scià Denedàa, cumè ciamavum ul Natal, e alura vün dopu l'altru, rivava da via pal mund oman e giuvinott. Evan finii da lavurà parchè in denta al tacava a fàa frecc. Tütt i sir, par la nuvena, sa sunava sia campanada, sia ligrìa. La vigilia da Denedàa la piaza l'eva piena tra da giuvinott e da paisan e quasi tütt a l'usteria parchè a gh'eva l'üsanza da mangià la büseca e da bév in cumpagnia un quei bücer da vin. Ul dì di Fest l'eva un visighée da gent in gir al paes, tüti a dà i bun fest. Ul disnà l'eva quasi sempru quél: risott, un puu da léss, ul capùn che l'evan tiràa grass in capunèra, un puu da mustarda e pöö ul panatun. Tanti fasevan pulenta e cunili. Dopudisnà navan quasi tütt al cimiteri a truvàa i mort, pö sa fermavan ammò a l'usteria a bev in cumpagnia. Anca ul dì da san Stevan gh'eva na gran ligrìa, balavan cun la bandèla, di volt cun la ciarmoniga, tütt la nòcc, al Svizar, al Suciàl, ai Trii Pini. È il ricordo di Lino, partito da ragazzo, come tanti uomini di Stabio, a fare il muratore nella Svizzera Interna. Ha scritto come era la Stabio degli anni trenta. Il ricordo del Natale non è molto religioso, ma gli ricorda questo ritorno in paese con gli altri migranti. |